Görkem Yıldırım

Verbatim SmartDisk NAS Ağ Diski

Kablosuz ağların dizüstü bilgisayarlar sayesinde yaygınlaşmaya başladığını biliyoruz. Fiyatların gerilemesiyle ve ADSL bağlantının yaygınlaşmasıyla birlikte her eve bir router girmeye başladı. Dizüstü sahibi olsun ya da olmasın kullanıcılar kablosuz modelleri tercih ediyor çünkü bu cihazlar kablolu bağlantıyı da içeriyor. Bu sayede evlerde küçük bir ağ ortamı kurmak mümkün oluyor. Bilgisayarların ucuzlaması ve dizüstü bilgisayarların artması nedeniyle ev ağı kuran çok sayıda kullanıcı var. ADSL bağlantı kullanım süresine göre masraf oluşturmadığından çoğumuz bilgisayar açık olduğu sürece sürekli olarak online kalıyoruz. ADSL ile dosya indirme oranı da arttı ve depolama alanları yetersiz kalmaya başladı. Çare harici disk kullanmak ama seçim sırasında dikkatli olmak şart.

Diskin bağlantısı USB 2.0 ise pek çok durumda sorunsuzca kullanılabilir. Diskin 2.5 ya da 3.5 inç olmasına göre boyutları belli oluyor. Daha profesyonel kullanıcılarsa USB 2.0 bağlantısını yeterli olmadığını biliyor. Hız anlamında uçmak isteyenler USB 2.0 dışında SATA / eSATA bağlantısı da olan harici diskleri almalı. Amaç yüksek hızdan çok kullanım kolaylığıysa ağ bağlantılı modelleri tercih edebiliriz. Başta da söylediğimiz gibi kablolu ya da kablosuz ADSL modeminiz sadece USB bağlantılı değilse yani router gibi çalışıyor ve ağ bağlantıları içeriyorsa şanslısınız demektir. Ağ bağlantılı bir disk sayesinde ortamdaki tüm bilgisayarlar aynı depolama ortamına rahatça bağlanabilir. Bilgisayarlardan birinin sürekli açık kalması gerekmez.

Verbatim'in en yeni ürünlerinden biri olan "3.5 İnç NAS Hard Drive 500GB" modelini inceleme imkanı bulduk. Diskin görünümü 3.5 inç boyutlu harici disklerden pek farklı değil. Fark arka paneldeki fişlerde ortaya çıkıyor. Ağırlığı 1.2 kg ve boyutları 127 x 213 x 52 mm olan kutu kolayca taşınabilir ama asıl amaç taşınması değil. Çünkü bu disk ağ bağlantısı içeriyor ve NAS (Network Attached Storage) yani Ağ Bağlantılı Depolama sınıfında yer alıyor. Bu nedenden ötürü genellikle router yakınlarında bulunması uygun. Fakat bu demek değil ki cihazı başka biçimde kullanamayız. Cihazda ağ bağlantısı yanında USB 2.0 bağlantı da olduğundan herhangi bir harici disk gibi de kullanılabiliyor.


Derli toplu bir kutu içinde gelen ürün iyi biçimde korunmuş. Paket içinde diski darbelerden koruyan büyük köpükler var. Sağ tarafta yer alan hazneye disk dışında kalan eklentiler konulmuş. Kutudan kurulum CD'si çıkmıyor çünkü gerek yok. Cihaz USB 2.0 ile bağlanırsa otomatik olarak kuruluyor. Ağ bağlantısı yapılınca da kurulum otomatik. Ayarlar için internet tarayıcıyı kullanıyoruz. Kutudan çıkanlar adaptör, USB 2.0 kablosu, Cat5 ağ kablosu ve plastik ayak. Bu ayak sayesinde diski dikey olarak konumlandırabilirsiniz. Bu şekilde daha az yer kaplıyor ve çalışma sırasında oluşabilecek ısıyı daha rahat uzaklaştırabiliyor. Dikey kullanım zorunluluk değil. Alana göre yatay olarak da kullanabilirsiniz. Öndeki tek kontrol güç butonu. Tek basımla cihaz çalışıyor. Bir daha basınca kapanıyor.


Arka panelde yer alan bağlantılar şunlardan ibaret. En başta güç bağlantısı var. Bu bağlantıyı yapmak için kutudan çıkan harici adaptör kullanılıyor. Adaptörün fişi 4-pinli. Bildiğimiz PSU bağlantısı gibi. Bunlardan ikisi nötr iken biri 12 Volt, diğeri 5 Volt taşıyor. 12 Volt kanalından en fazla 2 Amper, 5 Volt kanalından en fazla 2 Amper çekiliyor. Hesaba göre güç tüketimi 34 Watt'tan fazla olmayacak. Sağındaki USB bağlantısı giriş değil çıkış olarak tasarlanmış. Bu fiş USB 1.1 destekli olmakla birlikte diğer USB cihazların eklenebilmesini sağlıyor. Örneğin USB bağlantılı yazıcıyı buraya takıp ağ bağlantılı yapabilirsiniz. Kare biçimli USB girişi bilgisayar bağlantısı için kullanılıyor ve USB 2.0 yani 480 Mbps hızında. Sondaki ağ bağlantısının türü 100 Mbps. Aynı anda USB 2.0 ve ağ bağlantısı kullanılmamalı. Bunun için özellikle uyarı yapılmış. En soldaki delik reset yapıyor. 5 sn basılı tutulursa fabrika ayarlarına geri dönülüyor.


Alttaki kapağı açınca sabit disk ortaya çıktı. Diski delikli bir metal plaka koruyor. Plakayla beraber diski cihaz dışına alınca disk modelini rahatça görebiliyoruz. Western Digital tarafından üretilmiş WD5000AAJ modeli IDE bağlantı içeriyor ve 7200 devir motora sahip. Önbellek miktarı 8 MB olmakla birlikte en yüksek veri aktarım hızı 100 MB/saniye. Köşede görülen 30 x 300 mm boyutlu küçük fan diski serinletmek üzere görevlendirilmiş. Ne yazık ki cihaz çalıştığı süre boyunca sürekli tam devir çalışıyor ve yüksek devri nedeniyle epey hissedilir gürültü yapıyor. Router uzaktaysa ve yanına koyacaksanız sorun yok ama masanızda duracaksa başınızı şişirebilir.


Sabit diskten sonra geriye kalan bu fotoğrafta görülen ince devre tabakası. Basit bir bilgisayar gibi kabul edebiliriz. Üzerinde işlemcisi ve kendi belleği var. Linux sürümü içeriyor ve ayarları belleğinde saklıyor. HY5DU561622ETP-5 doklu Hynix bellekler depolama görevini üstleniyor. Cihazın beyniyse StorLink Centroid SL3316 yongası. Dahilinde PCI master/slave desteği, IDE kontrolcü, ağ kontrolcü, USB host kontrolcü ve ARM9 işlemci bulunuyor. Aslında iki tane IDE sabit diski idare edebilecek kapasitede. Bu yongadaki USB Host desteği 1.1 olduğundan eklenebilecek harici USB cihaz için USB 2.0 desteği verilmiyor.



PCI kanalından WiFi desteği de eklenebilmekte. Bakalım Verbatim bu modelin WiFi destekli üst versiyonunu geliştirecek mi? Yongada SATA desteği olmadığından sabit disk IDE bağlantılı seçilmiş. SATA yerine IDE kullanmanın bir zararı yok. Çünkü 100 Mbps ağ bağlantısı ve 480 Mbps USB 2.0 bağlantısı IDE diskin hız limiti (100 MB/saniye = 800 Mbps) gerisinde kalıyor. CY7C68300 kodlu yonganın göreviyse IDE bağlantısını USB 2.0 çıkış haline getirmek. Bu sayede NAS diske USB 2.0 üzerinden de erişme imkanına kavuşuyoruz. Köşede yer alan ve kasa dışına yansıtılmamış olan bir fiş var ve muhtemelen miniUSB girişi olması lazım. Kullanımda değil. Belki de teknik servis için düşünülmüştür.


Şimdi sıra geldi kuruluma ve ayarları yapmaya. İlk olarak kolay olduğu için USB 2.0 bağlantısını denedim. Adaptörü takıp güç düğmesine bastıktan sonra kutudan çıkan USB 2.0 kablosunun bir ucunu cihaza diğer ucunu bilgisayara bağladım. Bilgisayar yeni donanım buldu ve sürücü istemeden yükledi. Ardından Bilgisayarım içinde Verbatim adlı yeni bir disk belirdi. Diskin içine girince admin, guest-share ve public olarak 3 farklı klasör görünüyor. Bunları kurcalamayın. Kopyalamanız gereken dosyaları doğrudan disk altına yapıştırın ya da disk altında başka klasörler açın. Diskin özelliklerine bakınca kapasite 464 GB ve dosya türü FAT32 görünüyor. 1024 - 1000 sistemi nedeniyle 500 GB olmaması normal. FAT32 nedeniyle yaşanabilecek sorun dosya boyutunun 4 GB'ı geçememesi. Büyük ISO dosyalarını saklarken sıkıntı olabilir.


USB 2.0 ile bağlıyken hızını görmek için iki program kullandım. CrystalDiskMark'a göre sıralı okuma hızı 18.56 MB/saniye ve sıralı yazma hızı 15.29 MB/saniye. Rastgele okumada daha yavaş olması kaçınılmaz. ATTO ise okuma için 18.48 MB/saniye, yazma için 15.86 MB/saniye verdi. Çok yakın değerler. USB 2.0 için limit 60 MB/saniye olduğuna ve diskin performansının da 18 MB/saniye seviyesinin üstünde olduğunu bildiğimize göre farkın nedeni dönüştürücü devrelerden kaynaklanıyor. Gerçek kullanım sırasında hız sıkıntı yaratmıyor. 700 MB DivX dosyasını bilgisayardan diske kopyalamak 54 saniye sürdü. Hesaplarsak 13 MB/saniye yazma hızı çıkar. 7604 dosyadan oluşan 690 MB'lık klasörse 10:19 sürdü çünkü çok parçalı. Yazma hızı 1.118 MB/saniyeye geriliyor. USB bağlantıyı çıkarmadan önce ekranın sağ alt köşesindeki sistem çubuğunda güvenle kaldır simgesine tıklayıp onay vermeniz lazım. Aksi halde veri kaybı yaşanabilir.


Ağ bağlantısı için öncelikle ağ kablosunu bağlayın ve ardından güç düğmesine basın. Verbatim NAS disk bağlanılan ağa göre tepki veriyor. Ağda IP dağıtan DHCP varsa IP alıyor. DHCP yoksa Bonjour desteği var mı diye tarıyor. Bonjour desteği MAC olan ağlarda yaygın ve eğer varsa 169.254.X.X aralığından bir IP alıyor. Eğer hem DHCP hem de Bonjour desteği göremiyorsa kendi içindeki DHCP sunucuyu aktif ediyor. Kendi DHCP sunucusunu aktif ederse cihazın IP adresi otomatik olarak 192.168.1.1 oluyor. Fabrika ayarlarına göre Workgroup ağı içinde Sohonas adlı bir cihaz eklenmiş olacak. Cihaz UPnP destekli olduğundan ağ bağlantıları içinde otomatik olarak beliriyor. Bendeki ağda USR9108 modem DHCP sunucusu aktif olduğundan Verbatim NAS disk otomatik olarak 192.168.1.11 adresini aldı ve bu adresten erişilebilir hale geldi.


İlk sayfayı geçmek için kullanıcı adı ve şifre olarak admin yazmak yeterli. Şifreyi ilerde unutursanız arkadaki reset tuşuna 5 sn basıp fabrika ayarlarına dönmeniz gerekecek. İlk kurulumda hızlı ayar denemelisiniz. Bu kısımdan saat, dil, şifre, IP ve cihaz adınız belirleyin. Cihaza erişebilecek kullanıcı adlarını ve şifreleri tanımlayın veya değiştirin. Denetim masasında çok daha detaylı ayarlar var. Kullanıcılar için kota ayarlamak istiyorsanız dosya sistemini FAT32 yerine EXT2 ya da EXT3 yapmalısınız. Linux'den gelen bu formatlar sonrasında kota dışında disk bölümlerine şifreleme de koyabilir hale geliyorsunuz. Bu sayede USB 2.0 üzerinden bağlananlar kullanıcı dosyalarını doğrudan görüp alamaz. Bu iyi bir gelişme ama FAT32 daha evrensel bir dosya formatı. EXT2 ve EXT3 olunca bazı bilgisayarlar disk içindeki verileri göremez hale gelecek.


Arkadaki USB yuvaya diğer cihazları takabilirsiniz demiştik. Bu özellik sadece ağ bağlantısı yapıldığında geçerli. Bu yuvaya USB yazıcı, disk, kart okuyucu ve parmak bellek takabilirsiniz. Yazıcı bağlarsanız paylaşımda görülen yazıcı simgesinden faydalanıyorsunuz. Cihazda DHCP, bonjour, dosya ve yazıcı sunucuları dışında FTP, Samba, NFS, WINS, SMB sunucu da var. Bazıları devre dışı bırakılabiliyor. Disk durumunu görmek, format atmak mümkün. Log kayıtları sayesinde detaylı bilgi alınabiliyor ve hatalar takip edilebiliyor. Durum değişiminde e-posta yollama desteği bile var. Firmware güncelleme desteğini de unutmamak lazım. SmartDisk firmasını bünyesine katmış olan Verbatim bu firmanın NAS ürününü sürdürmekle doğru bir karar almış. SOHO'lar için çok kullanışlı bir cihaz olduğu apaçık ortada. Fan sesini özellikle hatırlatalım. Sizi rahatsız edecekse ağ bağlantısının da avantajını kullanarak uzak bir noktaya yerleştirmeniz gerekebilir.

yakamo843

Gerçekten özellik olarak güzelmiş. fiyatı ne kadar acaba?

benimde laptopum var ve hdd 80 GB fakat bende harici disk almak istiyorum ama nasıl birşey alacağıma karar veremedim. ne tavsiye edersiniz fiyat olarak biraz uygun olanlardan...

Emmett Brown

Bu ürünün ağ desteği olduğu için KDV dahil 295 YTL gibi bir fiyata sahip. Ağ desteği olmasın sadece USB olsun derseniz fiyat 220 YTL seviyesine iniyor. Bu üründe 3.5 inç'lik bir disk var ve adaptör kullanımı zorunlu. Siz eğer 80 GB'lik istiyorsanız 2.5 inç bir model tercih edebilirsiniz. 2.5 inç yapısındaki tüm modeller enerji ihtiyaçlarını USB arabirimi üzerinden karşılıyor ve ayrıca bir adaptör taşımanızı gerektirmiyor. Tercihinizi piyasada adı duyulmuş yurtdışında da yaygın olan markaların birinden yapın. Bazı ucuz ürünlerde kasa 1-2 ayda dağılıyor ve yeni kasa almak zorunda kalıyorsunuz. http://www.hepsiburada.com/productde...uctid=bd850108 adresinde güzel bir ürün var. İsterseniz kutuyu zevkinize göre diski de isteğinize göre seçebilirsiniz. Size kalmış.

yakamo843

Şimdi öncelikle benim laptop da 80 gb hd oldugu için bu bana yetmiyor. 2tane işletim sistemi yüklü, filmler vs derken doldu suan. Şimdi sizin demenize göre 3.5 inç ler mutlaka adaptörü ile eletriğe bağlanmalı, 2.5 inç olanlar usb den şarj ediyor. Ben şimdi yakında inşallah bilgisaya öğretmeni olacağım, yani okul bitiyor 2 ay sonra. 2.5 inçlik almak isterim çünkü laptopla beraber okula götürrüm ve orada ancak laptopu takarız eletriğe dimi? ayrıca bu kasa olayı nasıl oluyor onu anlayamıyorum, kasa neden dağılsın?? ben diyorum ki şöyle 1 tb lık olsun 2.5 inçlik nasıl sizce. ama bunun parası iyidir ha. yani aslında almısken buyuk boyutlu mu alaım tavsiyeniz ne olur?

Görkem Yıldırım

Boyut 1 TB olacaksa 2.5 inç modeller kurtarmaz. 1 TB epey iddiali ve performans/fiyat oranı düşen bir model. 500 GB olursa çok daha iyi olur verilen paranın karşılığını almak açısından. 2.5 inç modellerde henüz 320 GB üstüne çıkan harici diskler piyasaya girmedi. 320 GB hayatta yetmez diyorsanız 3.5 inç almak şart olacak.

---

Mim. Müh. Görkem YILDIRIM, MCSE: Security 2003 PCnet Bilgisayar ve İnternet Dergisi Donanım / Teknoloji Yazarı