Görkem Yıldırım

HIS Radeon HD2900 Pro VIVO Ekran Kartı

AMD'nin şu an için en önemli kozlarından biri olan HD 2900XT görüntü yongası performans liderliğini NVIDIA'dan kapamamıştı. 8800GTX ve Ultra'nın gerisinde kalan yonga ancak 8800GTS ile rekabet edebiliyordu. Diğer yandan orta segmente hitap eden HD 2600 modellerinin performansı çok daha geride olduğu için genel şikayetlerden biri orta ve üst segment arasını dolduran bir ara ürün olmamasıydı. Kısa süre önce resmi tanıtımı yapılan ve üretimine başlanan HD 2900Pro yongasını dikkatli olarak analiz etmekte fayda var. Bu yonga HD 2900XT ile HD 2600XT arasındaki boşluğa yerleşmek üzere üretiliyor. Diğer yandan bir de HD 2900GT modeli ortaya çıktı. Bu durumda genel görünüm en üst seviyeden itibaren HD 2900XT > HD 2900Pro > HD 2900GT > HD 2600XT şekline dönüştü.


Bu iki model bir anda ortaya çıkınca kullanıcılar şaşırdı. AMD ise etkili bir tanıtım yapmadı. Hemen akıllara gelen yeni serinin çok yakında çıkacağı. AMD, tanıtım gücünü HD 3800 serisi için saklıyor. HD 2900Pro ve HD 2900GT genel anlamda çok fazla öne çıkarılmak istenmiyor. Çünkü HD 3800 kartlar birkaç ay sonra satışa girince bu kartların satışı azalacak ve sonuç olarak ömürleri hiç de uzun görünmüyor. HD 2900Pro ilk duyulduğu andan itibaren ortaya sürekli iddialar atıldı. En düşündürücü iddia HD 2900XT yongaları arasında yeterli performansı veremeyenlerin HD 2900Pro ya da GT olarak etiketlenip değerlendiriliyor olmasıydı. Bu işlem teoride mantıklı. HD 2900XT olamadı diye çöpe gideceğine kart olarak kullanıma sunmak iyi bir taktik. Bu işlem sonuçta aldatma değil. Pek çok CPU da benzer şekilde fabrika testine çıkabildikleri saat hızına göre etiketlenip satışa sunuluyor.

İsterseniz ilk olarak HD 2900 serisinin üyelerinin özelliklerini yan yana getirip farklarını görelim. Tabloda görüldüğü gibi tümü R600 görüntü yongasını temel alıyor. Değişenler frekans değerleri, bellek veriyolu genişliği ve işlem birimi sayısı. HD 2900XT ile HD 2900Pro arasındaki yegane fark freakanslar olunca çok iyi bir alternatif halini alıyor. Burada önemli olan fiyat farkını görmek. Teknofiyat sitesine göre Pro modelin fiyatı XT modele göre 120$ civarı yani %38 daha ucuz. XT'lerde fiyat 440$ iken Pro'da fiyat 320$ civarı. Ayrıca şanslıysanız frekansları yükseltip Pro'dan XT elde edebilirsiniz. GT modelinde frekanslar dışında bellek veriyolu genişliği ve işlem birimi sayısı da azaltıldığı için performans farkı hissedilir olacaktır. Elimizde HD 2900XT ve HD 2900GT olmadığından net bilgi veremiyoruz. AMD'nin tavsiye ettiği fiyat Pro için 249$ ve GT için 199$. Böyle olursa çoğu kişi 512-bit için fazladan 50$ vermeyi göze alabilir.

Kartın Genel Görünümü

Şimdi HIS tarafından gönderilen HD 2900Pro'yu mercek altına alalım. Kartın kutusu üzerinde birkaç tane etiket görülüyor. Anlaşılan HD 2900XT kutuları Pro haline getirilmiş. Test ürünü olduğu için böyle olabilir. Ancak bunun bir sorun olacağını sanmıyoruz. Kutu içinde oldukça fazla aksesuar var. Bunlar sırasıyla CrossFire köprüsü, iki tane DVI > D-Sub dönüştürücü, DVI > HDMI dönüştürücü, HDTV dönüştürücü kablo, S-Video ve Kompozit görüntü çıkışları, S-Video ve Kompozit görüntü girişleri, sürücü CD'si, oyun kuponları ve hızlı kurulum kılavuzu. Az önce söylediğimiz gibi kartın kutusu oldukça zengin. En büyük farksa görüntü çıkışı yanında görüntü girişi de bulunması. Bu yüzden dolayı kartın adında VIVO eklentisi var. Harici kaynaklardan gelen görüntüyü yakalayabilirsiniz. Yan panele bakınca görünen çift Dual-DVI çıkışları ve çoklu bağlantı noktası. Bu noktaya HDTV kablosunu takarsanız görüntü girişi yapamazsınız. Fark edileceği gibi kart çift yuva işgal ediyor.


Bu normal bir durum. Çünkü kart üst seviye bir model ve yongası çalışma sırasında epey ısınıyor. Soğutma sistemi kartın üstünü boydan boya sarıyor ve ısı boruları içeriyor. En uçta yer alan fanda türbin biçimli çok kanatlı pervane var. Kasa içinden emilen hava kartı dolaşıp ızgara deliklerinden kasa dışına atılıyor. Ekran kartının denk geldiği alanı mümkün derece serin tutmak lazım. Tam o alana serin hava üfleyen bir ön panel fanı yerleştirmek iyi bir yöntem olabilir. Fanın bağlantı noktasında dört kablo görülüyor. İki kablo enerji için gerekliyken diğer kablolar hız değişimi ve devir ölçümü için kullanılıyor. Devir değişimini kartın üzerindeki devre sağlıyor. Yonga sıcaklığı belirli değeri aştığında fan hızı aniden yükseliyor ve rahatlıkla duyuluyor.


Masaüstünde çalışırken fan sürekli düşük devirde çalışıyor ve fazla sıkıntı yaratmıyor. Ancak oyunlar sırasında fan sesini duymamak mümkün değil. Oyunlarda müziği biraz açarak bu sorunu aşabilirsiniz Yonganın üretim tekniği 80 nm olduğundan ve çok sayıda transistör içerdiğinden boyutları ve ısısı fazla. Yeni nesil modellerde 65 nm tekniğine geçildiği için ısı azaldı ve fan boyutu küçüldü. HD3800 serisinde 55 nm geçişi olacak ve tahminen çok sayıda tek yuva kaplayan ekran kartı göreceğiz.

Ek Güç Girişlerine Dikkat


Kartın ek güç girişleri bulunuyor. Bunlardan biri 6-pin, diğeriyse 8-pin. Normalde bunların her biri 75 Watt güç aktarabiliyor. Kartın kendisi PCIe x16 yuvasından 75 Watt çekebiliyor. Böylece karta toplam 225 Watt enerji tahsis edebiliyoruz. Kart aslında sürekli olarak bu kadar fazla güç tüketmiyor. Hatta güç kaynağınız desteklemiyorsa yuvaların her ikisini de 6-pin fişlerle besleyebilirsiniz. Bizdeki SilverStone DA-850'de her iki bağlantı da vardı. AMD'nin önerisi overclock yapacakların 6 ve 8-pinli fişlerin her ikisini de kullanması.


Arka panelde bir kısım devreler ve koruyucu metal plaka var. Metal plaka bir yandan da ön yüzdeki kırmızı soğtucu/fan kapağını sabitlemeye yarıyor. Bu kısımdaki etikette görüldüğü gibi 512 MB bellek 512-bit bellek veriyolu kullanıyor. Bellek hızı 1600 MHz, yonga hızıysa 600 MHz. Bundan sonraki aşama kartı test sistemine ekleyip DirectX 10 oyun ve demolardaki performansını görmek. Daha önceden yapılmış testler sayesinde HD 2900XT'nin durumunu yaklaşık olarak biliyoruz. Pro'dan da benzer sonuçlar bekliyoruz.

Test Sisteminde Yer Alan Bileşenler

• Intel Pentium Dual Core E2140 1.6 GHz işlemci @ 3 GHz
• Foxconn P35 Mars anakart
• 2 x 1 GB A-Data Vitesta Extreme DDR2-800 bellek
• HIS Radeon HD 2900Pro
• SilverStone DA-850 850 Watt güç kaynağı
• Windows Vista Ultimate 32-bit işletim sistemi

İlk olarak 3DMark testlerini uyguladık. E2140 işlemciyi özellikle seçtik çünkü uygun fiyatlı ve çok iyi overclock oluyor. 1.6 GHz'den 3 GHz'e sorunsuz ulaştı. Özel soğutma ya da voltaj modifikasyonu gerektirmedi. Öntanımlı değerlerle yapılan test sonuçları ve kartı overclock ettikten sonra elde ettiğimiz 3DMark sonuçları tabloda yanyana görülüyor. Overclock işlemi sırasında 600 / 1600 MHz olan frekans değerlerini 750 / 1700 MHz seviyesine çıkarttık. Bu sayede HD 2900XT değerlerini geçmiş olduk. Kartta herhangi bir sorun, sistemimizde takılma gerçekleşmedi. Hemen ardından elimizdeki tüm DirectX 10 destekli oyunlar ve demolarla deneme yaptık. Önce normal hız değerleri sonrasında overclock ile elde edilen hız değerleri. Buna göre elde edilen değerleri tabloda görebilirsiniz. Overclock getirisi oyundan oyuna değişiklik gösteriyor.


HD 2900XT'nin bir alt modeli olarak satışa sunulan yeni kart aslında aynı performansı sunabilecek kapasiteye sahip. Tüm HD 2900Pro kartlar aynı biçimde XT hızlarına çıkabilir mi bilemiyoruz ama eğer durum böyleyse tükenmeden hemen bir HD 2900Pro kapın deriz. Zaten az sayıda satışa sunulan kartları ülkemizde HIS ve Sapphire satıyor olacak gibi görünüyor. DirectX 10 performansı hayal kırıklığı yaratmayan bir kart arıyorsanız bu kartı tavsiye edebiliriz. Çünkü orta segmentteki modeller çok daha gerilerde kalıyor (bakınız Palit HD 2600XT incelemesi). Elbette fiyat ve performans analizi yapmak gerekiyor. Ucuz modellerde performans düşük, pahalı modellerde performans yüksek.

HD 2900XT ile HD 2900Pro arası fiyat farkı belirgin olursa Pro almak çok daha mantıklı bir seçim olacaktır. Crysis ile yaptığımız denemelerin sonuçları High detay ile bile ancak idare ediyor. Very High ile oyunu oynamak mümkün değil. High ayarla ve overclock ile elde edilen sonuç iş görebilir olsa da oyunda rakipleri alt edebilmek için daha yüksek fps gerekli olacak. Yeni sürücülerin çıkması ve kartların Crysis performansının yükselmesi büyük olasılık. HIS Radeon HD 2900Pro VIVO'yu gönderen HIS firmasına teşekkür ediyoruz. Satış için HIS dağıtıcısı olan Mascom Bilgisayar 'dan bilgi alabilirsiniz.