Görkem Yıldırım

NVIDIA'nın Yeni Yonga Seti MCP73 Neler Getiriyor?

Bütünleşik görüntü yongası olan anakartlar bu zamana kadar hep giriş seviyesinin kurtarıcısı olarak görüldü. Akıllardaki fikir, bütünleşik görüntü yongası (mGPU) olan bir anakart alıp ekran kartı masrafını kısmak ya da ekran kartını sonradan alıp daha iyi bir modele terfi edebilmekti. İlk yaklaşımdaki durum çoğu ofis bilgisayarı için uygun. Oyun oynamayanlar çoğu durumda mGPU ile yetinebilir. İnternette gezinmek, ofis belgeleriyle uğraşmak, hesap ve muhasebe programlarını çalıştırmak için harici ekran kartına gerek yok. Çok sayıdaki ofiste, okulda ve devlet dairesinde bu tür anakart içeren bilgisayarlar sorunsuzca kullanılıyor.

İkinci yaklaşım ise mantıklı bir düşünce. Çünkü P35 yongasetli bir anakart yerine G33 yongasetli modeli alıp PCIe x16 ekran kartını sonradan eklemek sisteme zarar vermez, performansı düşürmez. Anakartta mGPU olduğundan büyük ihtimalle microATX yapılıdır ve CF - SLI gibi teknolojileri desteklemez. Terfi imkanlarının kısıtlı olması oyun meraklıları için elbette sorun olabilir. Ancak genel kullanıcıların çoğu sıkıntı yaşamazlar. Anakartta illa olmasını istediğiniz bir özellik varsa bazı microATX modellerde bulunmaz ve o zaman istesenizde mGPU içermeyen bir model almanız gerekebilir. Son gelişmelere bakılırsa çehre değişmek üzere. NVIDIA'da Hybrid SLI, ATI'de Hybrid CF hazırlığı var.


Fikir oldukça basit ve mantıklı. Hybrid sistemlerde SLI ve CF için sisteme iki yerine bir ekran kartı takmak yeterli oluyor. Diğer yonga anakarttaki bütünleşik grafik devresi olan mGPU. Bu yaklaşımda harici ekran kartındaki ve anakarttaki GPU'lar birebir aynı değil. Dengeli bir birliktelik olmasa da etkili bir teknoloji olması bekleniyor. Asıl odak noktası güç tüketimini ve gürültüyü minimize etmek. Çok oyun oynayan bir kişi bile bilgisayarla internette gezerken ya da başka işler yaparken ekran kartının tam kapasite çalışmasına ihtiyaç duymuyor. 2D denen durumda ekran kartı GPU ve bellek hızını düşürüyor. İşte burdaki hedef de güç tüketimini ve sesi azaltmak. Hybrid sistemlerde anakartta yer alan mGPU çalışırken harici ekran kartı tamamen kapatılıp beklemeye alınabilecek. Oyun oynarkense iki GPU el ele verip güçlerini birleştirecek.

Kısa süre sonra piyasada üst model ekran kartlarında bile bütünleşik görüntü devreleri göreceğiz. Çünkü Hybrid SLI ve CF için gerekli yongasetleri yoldalar. Ekran kartları da uyumlu hale geldikten sonra Hybrid dönemi başlayacak. Anakartlardaki bütünleşik grafik devrelerinin en beğenilenleri nForce modelleri olmuştur. NVIDIA görüntü yongalarını içeren bu anakartlar kaç senedir kullanılıyor. NVIDIA'nın yaptığı güncellemelerle mGPU'lar epey güçlendi ve giriş seviyesi ekran kartlarını gereksiz hale getirmeyi başardı. Sadece Windows Vista Aero temasını çalıştırmak için basit ve ucuz bir son nesil ekran kartı alma devri sona eriyor. Intel işlemciler için bütünleşik görüntü destekli anakartlarda aslan payı Intel'in elinde. 945G, G965, G33 derken modeller birbirini izledi.

AMD işlemciler içinse bu görevi NVIDIA yongasetleri üstlendi. Firmanın Intel işlemciler için geliştirdiği bütünleşik görüntü özellikli yongasetleri de iddialı. NVIDIA artık Intel tarafına da ağırlık vermek zorunda olduğunu biliyor. Çünkü ATI'yi alan AMD başarılı yongasetleri üretmeye başladı. AMD işlemcilerle AMD yongasetlerinin kullanım oranı artıyor ve artmaya devam edecek. NVIDIA'nın yongasetlerini satması için Intel tarafına ağırlık vermeye başlaması kaçınılmaz bir hamle oldu. Bugün incelediğimiz anakart işte bu tanımlamaya çok güzel uyuyor. NVIDIA 600 serisi yongasetleri arasında aşağıdaki tabloda gördüğünüz bütünleşik görüntü özellikli seçenekler de var. Tek parçadan oluşan, 80 nm tabanlı ve TSMC tarafından üretilen MCP73 yongasetinin çeşitli türevleri var.


nForce 630i içeren ilk iki seçenek hemen hemen aynı. Sadece GeForce 7150 - 7050 farkından dolayı mGPU frekansı artıyor. Olayın özünde nForce kısmı olduğundan nForce 630i içeren iki model çok benzer durumda. Ortak özellikleri DDR2-800 bellek ve 1333 MHz FSB desteği, tek PCIe x16 ekran kartı yuvası ve 4 SATA bağlantısı, RAID, Gbps ağ ve 10 tane USB 2.0 bağlantı desteği. Görüntü çıkışları D-Sun dışında DVI ve hatta HDMI olabiliyor. En küçük model olan nForce 610i - GeForce 7050 kombinasyonunun geri kalan yanları DDR2-667 bellek ve 1066 MHz FSB desteği, 100 Mbps ağ ve 8 tane USB 2.0 bağlantısı, RAID ile ilgili bazı eksiklikler ve mGPU'dan kaynaklı performans azalması. Ayrıca görüntü çıkışı sadece analog D-Sub olabiliyor. Sonuç olarak üçüncü kombinasyon ilk ikisinin epey gerisinde kalıyor, mümkün derece tercih edilmemeli. İşlemci, bellek ve görüntü çıkış desteklerinin zayıflığı sıkıntı yaratabilir.

Diğer yandan ilk iki kombinasyon oldukça iyi ve beklentileri karşılayabiliyor. Ek olarak GeForce 7150 - nForce 630 ikilisini Intel G33 ile kıyaslarsak bazı avantajlar ve dezavantajlar görülüyor. GeForce 7150'nin performansı G33'den iyi ve üstelik DirectX 9 SM 3.0 ve PATA desteği var. G33'de SATA ve USB 2.0 çıkış sayısı ikişer fazla. NVIDIA'nın bu üç modeli de tek kanal bellek denetleyicisine sahip. Maliyeti düşüren bir önlem ama performansı da kesebilir. Bu yüzden bu yongasetlerini kullanan anakartlarda çift bellek yuvası yer alıyor ve yeterli oluyor. Bunun dışında bir diğer eksiklik GeForce 7050-7100-7150'de HD hızlandırma (PureVideo) olmaması. Çünkü bu yongasetlerini içeren sistemlerde Blu-ray ve HD DVD izleneceği hesaba katılmamış. İzlenirse de tüm yükü CPU çekmek zorunda kalacak. CPU güçlü değilse harici ekran kartı olmadan HD videoları izlemek sorunlu olabilir. Takılma ve kare atlamaları yaşanabilir. MCP73 yongaseti, tek bir 1 GB DDR2 bellekle Windows Vista Premium onayını almayı başarmış. Altlarda olsaydı montaj açısından daha iyi olabilirdi.


NVIDIA'nın MCP73'ünü test etmek için Gigabyte GA-73UM-S2H anakarttan faydalandık. Beklendiği gibi microATX yapılı olan anakartta bağlantılar göz dolduruyor. Anakartın özellik listesi şöyle:

• 45 nm Intel işlemci desteği
• 800-1066-1333 MHz FSB desteği
• GeForce 7150 - nForce 630i
• 2 x DDR2-800 bellek yuvası
• Realtek ALC889A 7.1 kanal ses
• Realtek RTL8211B Gbps ağ
• 1 x PCIe x16 yuva
• 1 x PCIe x1 yuva
• 2 x PCI yuva
• 3 x SATA II + 1 x eSATA
• Disket sürücü ve IDE bağlantıları
• 10 x USB 2.0 bağlantısı
• DVI / D-Sub / HDMI görüntü çıkışları
• FireWire kontrolcü ve çift çıkış

Anakartın kare biçimli kutusundan arka panel, SATA kablo ve IDE kabloları dışında kullanma kılavuzu çıkıyor. Fiyat 70$ seviyelerinde gezdiğinden fazla birşey beklemek haksızlık olur. Görüldüğü gibi yerleşim oldukça iyi. Dört yerine çift bellek yuvası olduğu için anakartın genişliği en düşük seviyede. HTPC ve SFF kasalara sorunsuzca monte edilebiliyor. MCP73'ü soğutan ısı bloğu alüminyum ve epey yüksek. İşlemci soğutucusu olarak Thermalright Ultra 120 Extreme gibi bir model kullanırsanız çakışma olabilir. Anakart güç girişi çok iyi bir noktada. IDE ve 3 x SATA II bağlantısı da kenara yakın konulmuş. Dördüncü SATA bağlantısıysa eSATA olarak arka panele yönlendirilmiş. Fiyat kriterinden dolayı bazı kapasitörler standart tip, bazılarıysa kaliteli katı tip. Kritik olanlarda katı tip tercih edilmiş olsa gerek. Ön panel ses bağlantısı için kullanılan fpaudio bağlantısı ses çıkışlarının hemen arkasına konulmuş. USB ve FireWire çıkışları arzu ettiğimiz gibi dipteler.


Arka panel bağlantıları çok güzel düzenlenmiş. PS/2 çıkışları yerli yerinde. DVI, D-Sub ve HDMI görüntü çıkışları yanyana. Bir de optik ses çıkışı var. Bu arada DVI çıkışını D-Sub'a çevirmek mümkün değil. Bütünleşik görüntü devresine çift monitör bağlayacaksanız bu monitörlerden en az birinde DVI ya da HDMI giriş olmak zorunda. HDMI ve DVI çıkışların HDCP içerik şifreleme desteği var. Toplam 10 USB 2.0 çıkıştan 4 tanesi arka panelde. FireWire, eSATA ve ağ bağlantıları sorunsuz. Ayrıca 7.1 kanal ses çıkışları ve mikrofon-line girişleri paylaşımlı değil.


Bu modeldeki GeForce 7150 görüntü devresi 630 MHz hızında çalışıyor ve sistem belleğinden 256 MB paylaşabiliyor. Ayarını yapmak için BIOS'a girmeniz yeterli. BIOS'da overclock için gerekli voltajla oynama gibi detaylı ayarlar yok. Zaten bu anakart genelde ofis sistemleri için düşünülmüş gibi görünüyor. Intel G33 yongasetindeki görüntü devresinden daha güçlü ama oyunlar için tek başına yeterli olmadığı kesin. Bazı eski nesil DirectX 9 oyunlarda iş görebilir olsa da çözünürlük 800 x 600 ile sınırlı kalmak zorunda. Bu yüzden oyun performansını test etmenin anlamı yok. HD videolar izlediğimizde işlemci kullanımının epey yükseldiğini fark ettik. Merak edilen bir soru tek kanal bellek denetleyicisinin getireceği kayıptı. SiSoft Sandra'nın bellek band genişliği ölçümlerine göre çift kanal bellek denetleyicisi içeren rakip anakartların %33 gerisinde görünüyor. Fakat bu testin verdiği fark günlük kullanımı yansıtmıyor. PCMark05 ile bakınca tek kanal denetleyicisinin getirdiği kayıp %2 civarında çıkıyor.


Sonuç değerlendirmesi

NVIDIA artık bütünleşik görüntü özelliği olan yongasetlerine önem veriyor ve AMD dışında Intel işlemcileri de desteklemesinin gerektiğini çok iyi biliyor. Bu noktada bütünleşik görüntü özellikli Intel yongasetlerinin önüne geçmesi için daha fazlasını sunması lazım. Donanımsal SM3.0 desteği ve daha yüksek olan mGPU frekansı sayesinde az da olsa G33'ün önünde ama bu fark oyunlar açısından önem teşkil etmiyor. Farkın getirisini vurgulayabileceğimiz nokta Windows Vista Premium onayı ve Aero desteği, Google Maps'de daha hızlı modelleme ve SecondLife ortamında daha iyi sonuçlar. Bunlar karar verme aşamasında etkili olur mu, kullanıcıya göre değişir. Ancak en azından Intel'in tek başına kalıp fiyatı yüksek tutmasını engeller. Üstelik oyunla işi olmayan çoğu kullanıcı için ekran kartsız bilgisayar hayalini gerçekleştirir. Tek kanal bellek denetleyicisinin önemli fark yaratmadığını gördük. Sıkıntı yaratansa PureVideo ve HD hızlandırma olmaması. Anakartın 98$ olan son kullanıcı fiyatının biraz daha düşmesi gerekiyor ki G33 karşısında iyi bir alternatif olabilsin.

Artılar

• Bütünleşik görüntü devresi ve PCIe x16 yuva
• HDCP desteği, DVI / HDMI / D-Sub çıkışları
• Çift monitör bağlantı desteği
• SATA, eSATA, FireWire bağlantıları
• RAID 0, 1, 10, 5 desteği
• Tek parça yongaseti ve fansız soğutma

Eksiler

• Toplam iki bellek yuvası
• Bazı oyunları en fazla 800 x 600 piksel çalıştırma
• HD hızlandırma desteği yok (PureVideo)

---

Mim. Müh. Görkem YILDIRIM, MCSE: Security 2003 PCnet Bilgisayar ve İnternet Dergisi Donanım / Teknoloji Yazarı